Loading

Kult św. Walentego

zakochaniSpośród świętych Kościoła szczególną atencją cieszyli się orędownicy w ciężkich, nieuleczalnych chorobach. Ich kult ożywał zwykle w jakże częstych okresach szerzenia się epidemii śmiertelnych ówcześnie chorób: ospy, dżumy, cholery. W Chełmnie rozwinął się przede wszystkim kult czterech świętych: Walentego, Rocha, Fabiana i Sebastiana.

Już z 1582 r. pochodzi wzmianka o czci oddawanej w mieście św. Walentemu. Wówczas to w klasztorze benedyktynek przebywała Anna Dzierżanowska chora na epilepsję. Benedyktynki w obawie przed tą chorobą postanowiły ku czci św. Walentego zachować po wieczne czasy „post o jednej potrawie”. Do wzmocnienia kultu św. Walentego przyczyniła się starościna bratiańska i jasieniecka Jadwiga Marianna Działyńska z Czarnkowa, żona Pawła Jana Działyńskiego. 22 maja 1630 r. ofiarowała, najprawdopodobniej do kościoła szpitalnego Ducha Świętego, srebrny relikwiarz zawierający fragment kości czaszki św. Walentego. Dar był wotum dziękczynnym „za doznaną pomoc w chorobie córki” – jak głosi inskrypcja na relikwiarzu. Najprawdopodobniej w okresie przejęcia parafii chełmińskiej przez Księży Misjonarzy, relikwiarz został przeniesiony do kościoła parafialnego. Do czasu wystawienia ołtarza św. Walentego w 1715 r. relikwiarz był przechowywany w kaplicy Matki Bożej Bolesnej. Św. Walentemu, patronowi epileptyków, szczególną cześć oddawano 14 lutego w kościele szpitalnym Świętego Ducha. Już w końcu XVII w., gdy administratorami parafii byli Księża Misjonarze w przeddzień uroczystości św. Walentego relikwiarz przynoszono w godzinach popołudniowych do tego kościoła, gdzie był wystawiony do adoracji. Właściwe uroczystości zaczynały się 14 lutego poranną Mszą. O dziewiątej była uroczysta suma z kazaniem. Po nieszporach następowało ucałowanie relikwiarza przez duchownych, kleryków i wiernych, po czym procesyjnie przenoszono relikwiarz do Fary. W trakcie procesji śpiewano litanię do św. Walentego oraz suplikację „Święty Boże”. Misjonarze wystarali się w Rzymie o odpust zupełny dla wiernych biorących udział w uroczystościach. Podobne uroczystości miały miejsce w święto patronalne kościoła, w Zesłanie Ducha Świętego.

Wydaje się, że apogeum kultu św. Walentego w Chełmnie przypadało na wiek XVIII. Sława chełmińskich relikwii była na tyle duża, że podano je do uczczenia przejeżdżającemu przez miasto w 1718 r. kanclerzowi wielkiemu koronnemu Janowi Szembekowi. W ówczesnych wizytacjach biskupich wśród wielu relikwii chełmińskiego kościoła parafialnego na pierwszym miejscu wymieniono ten właśnie relikwiarz. A jednak nie zachowały się żadne przekazy, co do innych form kultu ani też doznanych łask. Zdaje się, że św. Walenty był czczony w mieście jako patron w ciężkiej chorobie, ale relikwiarza nie otaczał nimb cudowności.

walentyKult św. Walentego przygasł w XIX w., kiedy to po zamknięciu kościoła Ducha Świętego zaprzestano procesji z relikwiami. Przetrwała natomiast szczęśliwie w kościele farnym tradycja wystawiania relikwiarza na widok publiczny do adoracji w dniu 14 lutego.

Gdy w początku lat dziewięćdziesiątych zawitała do Polski moda na walentynkowe święto zakochanych, wówczas i w Chełmnie zaczęto inaczej postrzegać św. Walentego. Od 2002 r. Msza św. w Farze przed wystawionym relikwiarzem stała się jednym z punktów miejskich uroczystości walentynkowych. Nieco wcześniej relikwiarz został poddany zabiegom konserwatorskim. Natomiast na uroczystości walentynkowe w 2008 r. odnowiono ołtarz, a dotychczasowe metalowe drzwiczki z napisem: S[ANCTI]. VALENTINI M[ARTYRIS]. EPILEPTICORUM PATRONI CAPUT MIRACULIS CELEBRE (Św. Walentego męczennika, patrona epileptyków, głowa wsławiona cudami), zamykające dostęp do niszy, w której jest przechowywany relikwiarz, zostały zastąpione szklanymi.

Opracował: Marek G. Zieliński

 

Biografia św. Walentego

 Sw WalentyŚw. Walenty, który święto liturgiczne obchodzi 14. lutego, w Polsce od średniowiecza czczony był jako patron w chorobach – padaczce (zwanej też „chorobą świętego Walentego”), podagrze czy też ludzi cierpiących na cholerę. Święty jest także patronem pokoju i pszczelarzy. Obecnie za sprawą amerykańskiej kultury komercyjnej dzień św. Walentego („walentynki”) znany jest głównie jako święto zakochanych, a sam święty trochę w tym zgiełku zapomniany.

Walenty prawdopodobnie był biskupem Interrammy (obecnie Terni) położonego ok. 100 km od Rzymu. Inny opis historyczny podaje, że był kapłanem rzymskim oraz lekarzem. Żył w III wieku w czasie panowania Klaudiusza II Gota i to z jego rozkazu został wtrącony do więzienia. Rządy Klaudiusza II to czas prześladowań wyznawców Chrystusa; na przełomie II i III wieku Walenty ze św. Mariuszem i krewnymi asystował męczennikom w czasie ich procesów i egzekucji.

Za panowania Klaudiusza Rzym był uwikłany w krwawe niepopularne wojny do tego stopnia, że mężczyźni nie chcieli wstępować do armii. Z tego powodu cesarz wprowadził zakaz zawierania związków małżeńskich przez młodych mężczyzn – władca myślał, że dzięki temu młodzieńcy będą chętniej służyć w jego armii. Walenty złamał obowiązujące prawo udzielając ślubów młodym legionistom.

Przyjęło się, że na dzień św. Walentego przesyła się kartki z życzeniami, miłosnym wyznaniem, pięknym wierszem itp. Tradycja ta według legendy wzięła się stąd, że wtrącony do więzienia Walenty zakochał się w niewidomej córce strażnika Asteriusa. Legenda mówi, że jego narzeczona pod wpływem tej miłości odzyskała wzrok. Wiadomość o uzdrowieniu dotarła do cesarza, ten kazał zabić Walentego. W przeddzień egzekucji św. Walenty napisał do córki strażnika pożegnalny list, który był podpisany „od Twojego Walentego”.

Egzekucję wykonano 14 lutego 269 lub 270 r. Bito go, a gdy skonał, odcięto mu głowę. W agonii święty powierzył opiece boskiej ludzi cierpiących na epilepsję, podagrę i inne dolegliwości.

Po egzekucji pobożna rzymianka Sabinilla poprosiła o wydanie ciała skazańca, które pochowała w swojej posiadłości przy Via Flaminga w Rzymie. Nad grobem papież Juliusz I (337-352) wybudował bazylikę. Została ona zniszczona w VII w. za czasów Honoriusza I. Po zniszczeniu bazyliki papież Paschalis I (817-824) przeniósł relikwie świętego Walentego do kościoła św. Praksedy.

Bazylika wraz z grobem św. Walentego stała się prawdziwym sanktuarium i jednym z pierwszych miejsc pielgrzymkowych. W ciągu średniowiecza kult ten objął całą niemal Europę. Obecnie pozostały jedynie ruiny.

Św. Walenty był sprawcą wielu nawróceń. Przykładem może być filozof Kraton, którego syn był sparaliżowany. Wizyta u św. Walentego okazała się owocna: syn Kratona cudownie wyzdrowiał. Także członkowie rodziny strażnika Asteriusa nawrócili się i zostali ochrzczeni.

W średniowieczu na terenie niemieckim święty był wzywany jako orędownik podczas ciężkich chorób zwłaszcza nerwowych i epilepsji.

Dzień św. Walentego stał się prawdziwym świętem zakochanych dopiero w średniowieczu, kiedy to pasjonowano się żywotami świętych i tłumnie pielgrzymowano do ich grobów, aby uczcić ich relikwie. Przypomniano więc sobie także dzieje św. Walentego.

Wiele miast w Europie przyznaje się do posiadania relikwii św. Walentego. Wszędzie tam 14 lutego obchodzone są obchody ku czci patrona zakochanych.

Dzień św. Walentego uroczyście obchodzi się w ojczyźnie świętego. Co roku w niedzielę najbliższą 14 lutego w katedrze Terni odbywa się Święto Zaręczyn. Przy grobie świętego setki par narzeczeńskich przyrzeka sobie miłość i wierność.

W sztuce św. Walenty przedstawiany jest w stroju kapłana w ornacie lub biskupa, uzdrawia chłopca z padaczki, przywraca wzrok niewidomej dziewczynie. Towarzyszą mu najczęściej ludzie chorzy na padaczkę, których on uzdrawia. Również przedstawiany jest z kielichem w lewej ręce, a z mieczem w prawej, lub słońcem, bowiem swemu sędziemu dowodził, że Chrystus jest słońcem sprawiedliwości.

Opracowano na podstawie:

 

Litania do św. Walentego, męczennika
(do prywatnego odmawiania)

 

Kyrie elejson, Chryste elejson, Kyrie elejson.
Chryste, usłysz nas, Chryste wysłuchaj nas.

Ojcze z nieba, Boże - zmiłuj się nad nami.
Synu, Odkupicielu świata, Boże - zmiłuj się nad nami.
Duchu Święty, Boże - zmiłuj się nad nami.
Św. Trójco jedyny Boże - zmiłuj się nad nami.

Św. Maryjo, módl się za nami.
Św. Walenty, kapłanie i męczenniku...
Św. Walenty, obrońco chrześcijaństwa...
Św. Walenty, patronie miłościwy...
Św. Walenty, lekarzu chorych...
Św. Walenty, Ojcze ubogich i sierot...
Św. Walenty, zwierciadło kapłanów...
Św. Walenty, pogromco złych mocy...
Św. Walenty, przykładzie doskonałości...
Św. Walenty, wskrzeszający umarłych...
Św. Walenty, obrońco panieńskiej czystości...
Św. Walenty, Serafinie miłości Bożej...
Św. Walenty, wiary katolickiej kolumno...
Św. Walenty, pocieszycielu strapionych...
Św. Walenty, przedziwny cudotwórco...
Św. Walenty, apostole pełny gorliwości...
Św. Walenty, obrońco męczenników Chrystusowych...
Św. Walenty, patronie w wielkiej chorobie...
Św. Walenty, towarzyszu aniołów...
Św. Walenty, palmo męczenników...
Św. Walenty, Arko Nowego Przymierza...
Św. Walenty, uśmierzający wszelką chorobę...

Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, przepuść nam, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, wysłuchaj nas, Panie.
Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata, zmiłuj się nad nami.

- Módl się za nami św. Walenty.
- Abyśmy się stali godnymi obietnic Chrystusowych.

 

Módlmy się: Boże, który ogniem miłości rozpaliłeś św. Walentego i sprawiłeś, że pogardził groźbami tyrana, spraw, byśmy czcząc Jego męczeństwo, zostali uwolnieni od wszelkich chorób i od grzechu śmiertelnego. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.

 

Oddanie się pod opiekę św. Walentego

Św. Walenty! Cieszę się z chwały, którą teraz doznajesz w niebie i czci, jaką jesteś otaczany tu na ziemi. Tobie polecam wszystkie moje potrzeby duchowe i cielesne, abyś je przedstawił Bogu wszechmogącemu. Miej mnie w opiece, szczególnie w ostatniej godzinie mojego życia, abym za Twoją przyczyną dostąpił spotkania z Bogiem i z Tobą w społeczności świętych. Amen.

 

Modlitwa do św. Walentego

Święty Walenty, opiekunie tych, którzy się kochają; Ty, który z narażeniem życia urzeczywistniłeś i głosiłeś ewangeliczne przesłanie pokoju; Ty, który – dzięki męczeństwu przyjętemu z miłości – zwyciężyłeś wszystkie siły obojętności, nienawiści i śmierci, wysłuchaj naszą modlitwę.

W obliczu rozdarć i podziałów w świecie daj nam zawsze kochać miłością pozbawioną egoizmu, abyśmy byli pośród ludzi wiernymi świadkami miłości Boga.

Niech ożywiają nas krystalicznie czysta miłość i zaufanie, które pozwolą nam przezwyciężać życiowe przeszkody.

Prosimy Cię, wstawiaj się za nami do Boga, który jest źródłem wszelkiej miłości i wszelkiego piękna i który żyje i króluje na wieki wieków. Amen.

 

Modlitwa przed obrazem św. Walentego

Tutaj na tym miejscu świętym spodobało się Bogu wsławić Imię Twoje i ku czci ogólnej podać, więc pełni ufności my się do Ciebie z prośbami naszymi udajemy.

Wolą Najwyższego było, byś tutaj Twą przyczyną, mógł na nas Swe łaski zlewać, a my o pomoc i pociechę prosić. O z jakąż ufnością się każdy tu do Ciebie zbliża, niosąc Ci w ofierze swe bóle, całą swą nędzę, utrapienia, kłopoty i cierpienia, przedstawiając Ci je z taką miłością i zaufaniem szczerym, jako najlepszemu Ojcu i opiekunowi.

Ty patrzysz na wszystkie westchnienia i prośby Ci składane okiem dobrotliwym; nie odpychasz nikogo i każdemu stosownie do woli Bożej pociechy wypraszasz. Święty Walenty, znane Ci są dobrze nasze dolegliwości. Ulżyj ciężkiej doli naszej, ukój rany serca i natchnij je światłością Bożą, aby wśród utrapień nie upadły i przeciw Bogu nie szemrały, lecz zapatrując się na Ciebie zniosły z poświęceniem wszelkie udręki. Otrzyj łzy troski i bólu wszystkim tu do Ciebie przychodzącym z gorącymi prośbami, w potrzebach i uciskach swoich. Wysłuchaj nas, gdyż Bóg na prośby nasze do Ciebie tutaj zanoszone, nie odmawia za Twym wstawieniem się Swej pociechy, pomocy i ratunku. Niech nie obchodzimy tu stąd od Ciebie niepocieszone, wdzięczne wychwalają zmiłowanie Twoje i oddają cześć Bogu Wszechmogącemu za łaskę, iż Ciebie za tak wielkiego Patrona i dobroczyńcę nam dać raczył. Amen.

 

 

Cześć Ci Walenty kapłanie oddaję,
za łaski i pociechy, których doznaję.
Bądź uwielbiony, dzięki Ci ponawiam,
Ciebie pozdrawiam.
Ty w smutku cieszysz, Ty duszę wątpiącą,
Pociechą wspierasz, już upadającą.
Z grzechu ratujesz i bronisz od tyrańskich
sideł szatańskich.
Bogu w osobach trzech niepojętemu,
Ojcu, Synowi, Duchowi Świętemu,
niech będzie chwała, przez Twoje zasługi,
w wieczności długiej. 


Święty Walenty, który zostałeś wybrany na patrona zakochanych, czuwaj nad ludźmi zakochanymi. Wyproś im u Boga łaski potrzebne do tego, aby dojrzeli do miłości autentycznej, szczerej i bezinteresownej. Strzeż narzeczonych przed niszczącym ogniem namiętności. Wyjednaj im u Boga pragnienie budowania więzów miłości na fundamencie Bożych przykazań. Wstawiaj się u Chrystusa, aby On sam był dla nich drogowskazem i aby On sam ich umacniał w chwilach słabości. Amen.

 

Oddanie się pod opiekę św. Walentego

Św. Walenty! Cieszę się z chwały, którą teraz doznajesz w niebie i czci, jaką jesteś otaczany tu na ziemi. Tobie polecam wszystkie moje potrzeby duchowe i cielesne, abyś je przedstawił Bogu wszechmogącemu. Mniej mnie w opiece, szczególnie w ostatniej godzinie mojego życia, abym za Twoją przyczyną dostąpił spotkania z Bogiem i z Tobą w społeczności świętych. Amen.

 

Za chorych

Wszechmogący, Wieczny Boże, któryś za wstawiennictwem Św. Walentego, usuwał od ludzi wszelkie choroby, prosimy Cię Jezu, przez jego zasługi i wstawiennictwo oddal od nas zagniewania Twą ręką, abyśmy uwolnieni od trapiącej nas choroby ciała i duszy, ochotnym sercem, wdzięczni Ci służyli. Amen.


relikwie

 

886788
Dziś
Wczoraj
Tydzień
Poprzedni tydzień
Miesiąc
Poprzedni miesiąc
Wszystkie
583
535
2528
814716
12366
19960
886788
Twoje IP: 54.224.158.232
Data/Godzina: 2017-09-20 23:34:24