Loading

Kaplica Objawienia Najświętszej Maryi Panny w Bramie Grudziądzkiej

Bramka staraKaplica ta znajduje się na górnej kondygnacji Bramy Grudziądzkiej. Prowadzi do niej wejście znajdujące się w przejeździe Bramy. Jest to miejsce, od co najmniej czterech wieków, związane z kultem Matki Bożej Bolesnej Chełmińskiej.

W wizytacji biskupiej Andrzeja Leszczyńskiego z 1647 r. stwierdzono, że na Bramie Grubińskiej, zwanej obecnie Grudziądzką, znajdował się wizerunek Matki Bożej uznawany przez wiernych za cudowny, przed którym składane były już wówczas liczne wota. Obraz ten najprawdopodobniej był zawieszony na szczycie wschodnim, ponad przejazdem Bramy. W dwa lata później proboszcz chełmiński, kanonik Jan Schmak zdecydował o przeniesieniu łaskami słynącego wizerunku do kaplicy w chełmińskiej Farze. Niemniej jednak samo miejsce, nie przestało pełnić funkcji kultowych. Prawdopodobnie wkrótce, z fundacji szlacheckiej rodziny, kasztelaństwa Olbrychta i Teresy Czerskich, gotycka brama została powiększona od strony wschodniej o część manierystyczną, a wszystko po to, by na górnej kondygnacji pomieścić kaplicę, dzięki której miejsce uświęcone dotychczas modlitwą nie zatraci sakralnego charakteru. Rozbudowa bramy miała miejsce zapewne ok. 1649-1655 r. W niszy na nowym frontonie umieszczono rzeźbę Piety, nawiązując w ten sposób do pierwotnego zawieszenia cudownego obrazu. Dobudowana część wzniesiona została na stoku jaru, naturalnej fosy chroniącej miasto od strony wschodniej. To stało się też powodem kłopotów budowlanych i przyczyną licznych remontów, tak w XVII, jak i XVIII w. Jeden z remontów przeprowadzono w 1692 r. z polecenia burmistrza Andrzeja Schmaka, kolejny 30 lat później. W końcowym efekcie pękające ściany trzeba było spiąć kotwami, a kunsztowne sklepienie wnętrza zastąpić płaskim stropem.MB Bramka

Bramka 1W początku XVIII w. kaplicę wyposażono w barokowy ołtarz z wizerunkiem Matki Bożej Bolesnej, kopią wizerunku z Fary, wykonaną w 1724 r. przez malarza Szymankiewicza. W tym samym roku z fundacji proboszcza i superiora księży misjonarzy Michała Waltera zawisł na Bramie bardzo oryginalny w kształcie dzwon odlany przez toruńskiego ludwisarza Fryderyka Becka.

Barokowy wystrój kaplicy dotrwał szczęśliwie do II wojny światowej. Władze faszystowskie, przekazując kaplicę na siedzibę Hitlerjugend, zniszczyły całe dotychczasowe wyposażenie. Udało się jedynie uratować obraz Matki Bożej Bolesnej pędzla Antoniego Piotrowicza, który w początku XX w. zastąpił ten malowany przez Szymankiewicza. Została także rozbita Pieta ze szczytu Bramy Grudziądzkiej, a wnęka zamurowana.

Bramka nowaPo zakończeniu wojny opustoszałe wnętrze starano się ponownie wyposażyć. Dwukrotnie też prowadzono prace remontowe: w 1968 r. oraz w latach 1994-1997. W trakcie drugiego remontu zostały wzmocnione dodatkowymi szynami ściany, a także przemurowano ozdobny szczyt fasady wschodniej, naprawiono więźbę dachową. Zlikwidowano także malowidło wykonane w końcu lat sześćdziesiątych na ścianie ołtarzowej. Po ostatnim remoncie do kaplicy powrócił obraz z wizerunkiem Matki Bożej z 1724 r. Znajduje się tu także bardzo ciekawy obraz z wizerunkiem św. Rocha i Sebastiana, wotum miasta Chełmna z 1708 r. w intencji obrony mieszkańców przed rozszerzającą się epidemią dżumy. Warto także zwrócić uwagę na komplet czterech, wysokich na ok. 2 m, bogato zdobionych świeczników procesyjnych z XVII w. Po obydwu stronach ołtarza, na ścianach bocznych, znajdują się płyty z herbami „Ogończyk” i „Rola”, a odnoszącymi się do małżonków Czerskich.

W kaplicy odprawiane są w ciągu roku dwie msze: 1 i 2 lipca. Obie wpisują się w uroczystości odpustu chełmińskiego związanego ze świętem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny.

Opracował: Marek G. Zieliński

808022
Dziś
Wczoraj
Tydzień
Poprzedni tydzień
Miesiąc
Poprzedni miesiąc
Wszystkie
202
521
723
736752
21434
39313
808022
Twoje IP: 54.166.242.76
Data/Godzina: 2017-05-29 01:54:26