Loading

Cmentarz parafialny

grobyPołożony przy ulicy Toruńskiej, na trzech terasach, u stóp murów obronnych, jest niezwykle malowniczym. Służy nie tylko parafii farnej, ale także parafii św. Józefa. W chwili, kiedy był zakładany miejsce to leżało poza miastem, chociaż przy głównym trakcie wylotowym.

Już 29 marca 1804 r. król pruski Fryderyk Wilhelm, kierując się względami sanitarnymi, nakazał zamkniecie cmentarzy przykościelnych położonych w obrębie miasta lokacyjnego i przeniesienie go poza jego granice. Decyzja ta wywołała u mieszkańców Chełmna oburzenie i sprzeciw. Wprawdzie Rada Miasta przydzieliła teren położony pomiędzy ówczesną Bramą Toruńską a Basztą Prochową, leżący na dwóch najwyższych terasach, ale do faktycznego założenia cmentarza wówczas nie doszło ze względu na działania wojenne. Władze utworzonego w 1807 r. Księstwa Warszawskiego podtrzymały jednak w mocy wcześniejsze decyzje i w 1811 r. zaczęto plantować teren pod przyszły cmentarz. Pierwsze pochówki miały miejsce w 1814 r.

cmentarz -_zaslueni

Wkrótce później teren został ogrodzony. Potężne słupy tegoż parkanu można jeszcze oglądać od strony ulicy Toruńskiej. Został również ustawiony krzyż cmentarny w formie kolumny zwieńczonej rzeźbionym w piaskowcu krzyżem, na którego odwrociu znajduje się figura Matki Bożej Bolesnej. W 1852 r. cmentarz został powiększony o teren podarowany przez Szarlotę i Karola Suthoff aż do furty przy ulicy Klasztornej. Kolejne powiększenie nastąpiło w 1877 r. i następnie w 1917 r. Cmentarz osiągnął powierzchnię około 3 hektarów. Szybko jednak okazało się, że jest to zbyt mało w stosunku do potrzeb. Powiększenie cmentarza planowali proboszczowie: Bernard Bączkowski, Franciszek Żynda i Jan Kujaczyński, ale ich starania u władz miejskich spotykały się z odmową. Permanentny brak wolnych kwater sprawił, że systematycznie usuwano najstarsze groby. W ten sposób zniknęły mogiły niekiedy wielce zasłużonych dla miasta osób. Im też został poświęcony obelisk, usytuowany nieopodal bramy głównej, wystawiony w 2006 r.

 

kaplica cmentarnaW 1907 r. zbudowano na cmentarzu neogotycką kostnicę. Od lat dziewięćdziesiątych XX w. służy ona jako kaplica pogrzebowa. Ostatni jej kompleksowy remont przeprowadzono w 2005 r.

Na chełmińskiej nekropolii można odnaleźć wiele nagrobków zasłużonych dla miasta osobistości. Spoczywają tu m.in.
proboszczowie: Jan Bartoszkiewicz (1813-1900), Juliusz Pobłocki (1835-1915) i Tadeusz Andrzejewski (1902-1981);
profesor i redaktor „Szkółki Narodowej”, wielki patriota, ksiądz Antoni Knast (1814-1852);
ksiądz Jan Okrój (1828-1883) słynący z porywających kazań w kaplicy na Bramce;
zmarły w opinii świętości brat Pallotyn i zarazem lekarz Józef Lipkowski (1860-1931) oraz dwaj księża Pallotyni, którzy w czasie wojny z wielką gorliwością służyli ludności nie tylko tej, ale i okolicznych parafii – Stanisław Wojak (1912-1945) i Alojzy Arendt (1904-1982);
wizytatorka Zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia Bronisława Giersberg (1845-1920) i ekonomka Anna Wybicka (1877-1941);
jeden z najbardziej zasłużonych dyrektorów Gimnazjum Męskiego Wojciech Łożyński (1808-1884)
oraz dyrektor Gimnazjum Żeńskiego Franciszek Rediger (1877-1938);
drukarze i wydawcy Józef Gółkowski (1787-1871) i Walenty Fiałek (1852-1932), honorowy obywatel Chełmna;
artysta malarz Antoni Piotrowicz (1869-1923);
artyści kowalstwa i ślusarstwa Franciszek (1851-1940) i Stanisław (1873-1953) Ebłowscy;
organiści Anastazy Kałdowski (1894-1965), Alojzy Ceraficki (1899-1974) i Edmund Kriewald (1912-1997);
lekarze Franciszek Czapla (1837-1903), Leon Polewski (1856-1904), Bronisław Osiecki (1899-1981), Czesław Kowalski (1932-1983) i Franciszek Wasilewski (1891-1985);
córka pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej Gabriela Narutowicza – Anna (1907-1987).

kwatera siostrNa cmentarzu znajduje się osobna kwatera żołnierzy poległych w wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r. i bohaterów września 1939 r. oraz ofiar faszyzmu. Dwie kwatery zajmują groby Sióstr Miłosierdzia i ich kapelanów Księży Misjonarzy.

Ciekawą formę artystyczną posiadają nagrobki: Nikodema Bardzkiego zmarłego w 1863 r., rodziny Ebłowskich i Piotrowiczów, oraz kaplice grobowe Lemonów, Chmurzyńskich, Steffenów i Pacewiczów, Leona Polewskiego, Gregorów, Wittów, Frąckowskich, Łożyńskich.

Najstarsze zachowane nagrobki pochodzą dopiero z połowy XIX w. Przed kilku laty została skradziona najstarsza tablica nagrobna z chełmińskiego cmentarza M. Goettlich z domu Janzon zmarłej w 1851 r. Udało się natomiast odzyskać żeliwny krzyż z nagrobka Piotra Jordana wykonany po 1852 r.

W przeszłości porządek na cmentarzu regulowały regulaminy cmentarne. Stanowiły one m.in. o zamykaniu cmentarza na noc, co oznajmiał dzwon. Najstarszy zachowany regulamin cmentarny pochodzi z 1906 r. O estetykę cmentarza, a w szczególności o jego obsadzenie roślinami ozdobnymi dbało Towarzystwo Upiększenia Obydwu Cmentarzy Katolickich powołane do życia w 1865 r. Obecnie opiekę nad najstarszymi grobowcami sprawuje Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Zasłużonych Chełmnian.

Opracował: Marek G. Zieliński

 

Pokładne to opłata składana administracji cmentarza w chwili powstania nowego grobu lub użycia miejsca w grobie głębinowym, przyznająca prawo do użytkowania tego miejsca przez okres 20 lat, w tym także do stawiania nagrobków za zgodą proboszcza.


Wysokość pokładnego na okres 20 lat wynosi 400 zł.


Przypominamy, że po upływie 20 lat od ostatniego pochówku na danym miejscu należy odnowić opłatę za dzierżawę grobu. Można to uczynić w Biurze Parafialnym w godzinach urzędowania. Należy przedłożyć poprzednie zaświadczenie potwierdzające prawo do grobu.


Parafia ma prawo do przejęcia grobu w przypadku,
gdy pokładne w odpowiednim czasie nie zostanie odnowione!

 

REGULAMIN CMENTARZA PARAFIALNEGO

w Chełmnie

        

„Cmentarz jako miejsce wiecznego spoczynku zmarłych posiada charakter sakralny i powinien być otoczony religijną czcią i szacunkiem. Ponieważ stan, w jakim się znajduje, jest świadectwem poziomu wiary i kultury miejscowej ludności, dlatego winien być przedmiotem szczególnej troski i opieki ze strony duszpasterzy i wiernych”.

(Z Instrukcji o Cmentarzach Grzebalnych wydanej przez Biskupa Toruńskiego, p.1)

 

I. PRZEPISY PORZĄDKOWE

 1. Nadzór nad cmentarzem i administrację sprawuje proboszcz Parafii p. w. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie, z pomocą Parafialnej Rady Gospodarczej. Nadzór nadrzędny wykonuje Kuria Diecezjalna Toruńska.

2.   Do podstawowych obowiązków proboszcza jako zarządcy cmentarza należy:

a)   nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem cmentarza,

b) prowadzenie dokumentacji cmentarza dotyczącej inwentaryzacji, pokładnego, rezerwacji, odnowienia pokładnego i rezerwacji, ekshumacji oraz likwidacji grobów,

c)  przyjmowanie zainteresowanych stron,

d)  egzekwowanie postanowień niniejszego regulaminu oraz stosownych przepisów prawa,

e) pobieranie opłat i wydawanie zezwoleń na kopanie grobów, budowanie grobowców i stawianie nagrobków na cmentarzu oraz wykonywanie innych robót,

f) określenie miejsca, typu grobu i jego gabarytów, zgodnie z obowiązującymi   normami i zapotrzebowaniem osoby zamawiającej.

g) Wyznaczenie osoby (osób) odpowiedzialnych, to jest – grabarza i dozorcy (istnieje możliwość połączenia obu tych funkcji).            

3. Cmentarz jest otwarty od 1 kwietnia do 30 listopada od godz. 7.00 do 20.00. W pozostałych okresach roku czynne są od godz. 8.00 do zmierzchu.

4. Zabrania się na cmentarzu: chodzenia po trawnikach i grobach, zaśmiecania terenu, zrywania kwiatów i zieleni, palenia tytoniu, picia alkoholu i naruszania ciszy, wprowadzania zwierząt, używania pojazdów bez zgody dozorcy (z wyłączeniem wózków inwalidzkich), sprzedawania towarów, rozpalania ognisk, wieszania reklam i ogłoszeń bez zezwolenia.

5. Odwiedzający cmentarz winni zachowywać się poważnie, stosownie do świętości miejsca. Zabronione jest przebywanie na cmentarzach w stanie nietrzeźwym. Należy podporządkować się poleceniom dozorcy cmentarza, który w sprawach porządkowych występuje w imieniu zarządcy. Dzieci powinny przebywać na cmentarzu pod opieką osób dorosłych.

6. Zwiędłe kwiaty, wieńce, chwasty, znicze i wszelkie odpadki należy usuwać z grobów i składać w miejscach na ten cel przeznaczonych.

7.  Zakres obowiązków i uprawnień dozorcy określa proboszcz, z zachowaniem własnych uprawnień jako zarządcy cmentarza.

8.  Do podstawowych obowiązków dozorcy cmentarza należy: 

a)  otwieranie i zamykanie cmentarza,

b)  troska o zachowanie sakralnego charakteru cmentarza,

c)  nadzór i troska o przestrzeganie regulaminu cmentarnego, 

d)  kontrola zezwoleń na wjazd pojazdów, na kopanie grobów i wykonywanie innych prac na cmentarzu,

e)  wskazanie miejsca na wykopanie grobu, ekshumację lub postawienie  nagrobka, zgodnie z ustaleniami zarządcy,

f) nadzór nad czynnościami wykopania i zasypania grobu (uwzględniając szacunek do szczątków ludzkich znajdujących się już w ziemi), uporządkowania otoczenia grobu po dokonanych czynnościach (m. in. wskazanie miejsca odkładu gruntu), szczególnie jeśli usługi te wykonuje firma z zewnątrz,

g) nadzór nad pozostałymi pracami wykonywanymi na cmentarzu przez przedsiębiorców z zewnątrz,

h) nieobligatoryjna (bez odpowiedzialności cywilnej) ochrona substancji materialnej cmentarza (m.in. strzeżenie przed wjazdem nieodpowiednimi pojazdami i sprzętem),

j)   kontrola wwożonych na cmentarz i wywożonych z niego towarów.

 

9. Wszelkie roboty budowlane, rozbiórkowe, konserwatorskie, prace kamieniarskie, murarskie, kopanie grobów, zmiany usytuowania grobów, grodzenie, brukowanie, stawianie rzeźb, montaż ławek, itp. muszą być wcześniej zaakceptowane przez zarządcę, który wyda stosowne zezwolenie na piśmie. To samo dotyczy zadrzewiania i sadzenia krzewów, oraz ich wycinki.

10. Na ustawienie nagrobka potrzebne jest pozwolenie zarządcy cmentarzy. Jemu należy przedstawić projekt rysunkowy celem stwierdzenia czy odpowiada wymogom o zakładaniu i pielęgnowaniu cmentarzy. Zarządca zwraca uwagę na materiał pomników, estetykę, charakter religijny, treść napisów, itp.

11. Uzyskane w biurze parafialnym pisemne zezwolenie należy przekazać kamieniarzowi przed przystąpieniem do wykonywania dzieła, ten zaś oddaje dokument dozorcy z wyprzedzeniem (najpóźniej w dniu poprzedzającym rozpoczęcie prac na cmentarzu), by ten mógł nadzorować rozpoczęcie i zakończenie prac.

12. Zezwolenie załatwia w biurze parafialnym rodzina pochowanej osoby lub osoba upoważniona – ona też uiszcza należną opłatę.

13. W biurze parafii zarządzającej cmentarzem należy uiszczać tzw. pokładne po 20 latach od pochówku, a następnie przedłużać ją na kolejne lata (podobnie rezerwacje).

14. Zarząd cmentarza czyli parafia nie ponosi odpowiedzialności za szkody wynikłe z dewastacji lub klęsk żywiołowych. Zaleca się właścicielom nagrobków, aby ubezpieczali je we własnym zakresie.

15. Zdjęte stare nagrobki ustawia ponownie lub usuwa z cmentarza na własny koszt ten, kto je demontował, w możliwie krótkim terminie, chyba, że inaczej uzgodniono z zarządem cmentarzy. Gruzu, starych elementów pomników i ziemi nie wolno wrzucać do śmietników.

16. Za ewentualne uszkodzenia sąsiednich nagrobków odpowiada sprawca  uszkodzenia.

17. Sposób wniesienia nagrobka na teren cmentarza winien być uzgodniony z dozorcą.

18. W razie potrzeby demontażu ogrodzenia (np. przy budowie grobowca) koszty ponownego montażu pokrywa wykonawca robót. Na demontaż ogrodzenia wymagana jest pisemna zgoda zarządcy cmentarzy.

19. Kopanie grobów, budowa grobowców i stawianie nagrobków nie może  odbywać się ze szkodą dla innych grobów.

20. Na ekshumację wymagana jest pisemna zgoda „Sanepidu”, który określi warunki przeniesienia zwłok. Ten dokument należy przedłożyć w biurze parafialnym w celu uzgodnienia dalszej procedury.

 

II. POCHÓWKI, GOSPODARKA MIEJSCAMI GRZEBALNYMI, PRAWO DO GROBU

 

21. Przyjęcie zwłok do pochowania na cmentarzu następuje po przedstawieniu, przez podmiot uprawniony do pochowania tych zwłok, wymaganych przepisami prawa dokumentów.

22. Uprawniony wykonawca usług pogrzebowych i cmentarnych, który zamierza świadczyć usługi na terenie cmentarza, winien zawiadomić o tym zarządcę cmentarza, przedkładając w formie odpisu dokumenty potwierdzające wpis do ewidencji działalności gospodarczej lub Krajowego Rejestru Sądowego.

23. Wykonawca usług pogrzebowych i cmentarnych zobowiązany jest do przestrzegania przepisów prawa w zakresie świadczonych usług oraz do złożenia u zarządcy cmentarzy pisemnego oświadczenia potwierdzającego fakt zapoznania się z niniejszym regulaminem.

24. Zarządca cmentarza prowadzi ewidencję podmiotów świadczących usługi pogrzebowe i cmentarne na terenie cmentarzy.

25. Osoby i podmioty kopiące groby zobowiązane są do:

a) przestrzegania przepisów bhp przy prowadzonych robotach,

b) zabezpieczenia rejonu prowadzenia robót przed dostępem osób przypadkowych,

c) kopania grobu w miejscu i w sposób wskazany przez dozorcę cmentarza,

d) wykonania grobu zgodnie z wymiarami określonymi przez prawo i zarządcę cmentarza,

e) wyłożenia miejsca odkładu gruntu z kopanego grobu folią lub innym materiałem zabezpieczającym przed zanieczyszczeniem,

f)  uporządkowania miejsca prowadzenia robót wraz z terenem przyległym, po zakończeniu prac,

g) zgłoszenia odrębnie u zarządcy cmentarza faktu zakończenia kopania i zamknięcia grobu.

 

26. Osoby i podmioty kopiące grób ponoszą odpowiedzialność za wszelkie ewentualne wypadki i szkody powstałe w związku z wykonywanymi robotami do czasu protokolarnego odbioru zamkniętego grobu.

27. Kopanie grobu ziemnego i otwieranie grobowców może się odbywać zasadniczo w dniu planowanego pogrzebu lub ekshumacji. Zarządca cmentarza może wyrazić zgodę na kopanie grobu w przeddzień planowanego pochówku.

28. Organizacja pogrzebu pozostaje po stronie uprawnionego do tego podmiotu.

29. Organizatorzy pogrzebów zobowiązani są do przestrzegania obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa oraz postanowień niniejszego regulaminu.

30. Prawo do dysponowania grobem pozostaje po stronie osób, którym ono przysługuje zgodnie z regulacją przepisów prawa państwowego.

31. Użycie grobu do ponownego pochówku regulują obowiązujące aktualnie przepisy prawa państwowego.                                                                                                                               

III. OPŁATY I POSTANOWIENIA KOŃCOWE

32. Środki uzyskane z tytułu prowadzenia cmentarza parafialnego są jedną ze składowych przychodu parafialnego. Przeznaczone są one m.in. na opłaty związane z użytą energią elektryczną, korzystaniem przez użytkowników cmentarza z wody, na utrzymanie i funkcjonowanie kaplicy cmentarnej, na inwestycje cmentarne, wywóz nieczystości a także w dużej mierze umożliwiają ochronę zabytkowej substancji będącej własnością parafii.

33. Zarządca cmentarza pobiera m.in. następujące opłaty:

·   za pokładne i odnowienie pokładnego,

·   za rezerwację miejsc i jej odnowienie,

·   za postawienie lub wymianę nagrobka,

·   za nadzór, o którym mowa w punkcie: 8 f) niniejszego regulaminu.

34. Opłata za wywóz śmieci (na 20 lat) dokonywana jest jednorazowo, przy pochówku, następnie przy odnowieniu pokładnego (jako część składowa opłaty).

35. W sprawach, których nie reguluje niniejszy regulamin, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. O cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dz.U. Z 2000 r. Nr 23, 295 z późn. zm.) oraz pozostałe przepisy prawa państwowego.

36. Ze względu na to, że obszar cmentarza objęty jest nadzorem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, wszelkie inwestycje dokonane bez wiedzy i zgody zarządcy cmentarza uznane zostaną za samowolę budowlaną i podlegać będą rygorowi rozbiórki na koszt inwestora.

 

 

Powyższy regulamin, w wersji aktualnej, wchodzi w życie z dniem 1.10.2015 roku.

                                                                                                         

 

                                                                                                                Zarząd Cmentarza

 

                                                                                                         

 

 

 

808028
Dziś
Wczoraj
Tydzień
Poprzedni tydzień
Miesiąc
Poprzedni miesiąc
Wszystkie
208
521
729
736752
21440
39313
808028
Twoje IP: 54.166.242.76
Data/Godzina: 2017-05-29 01:55:16